Zygmunt Konieczny – kompozytor, twórca polskiej piosenki literackiej, autor muzyki teatralnej i filmowej. Urodził się 3 stycznia 1937 roku w Krakowie. W latach 1953-1958 uczył się w Liceum Muzycznym im. Fryderyka Chopina w Krakowie. W latach 1959-1964 studiował na Wydziale Kompozycji u profesora S. Wiechowicza w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej (dzisiejszej Akademii Muzycznej). W 1959 roku debiutował w krakowskim kabarecie "Piwnica pod Baranami" i pozostaje z nim związany do tej pory. Tam też rozpoczął komponowanie do tekstów wybitnych polskich i obcych poetów. W 1962 roku na Pierwszym Ogólnopolskim Studenckim Konkursie Piosenkarzy (obecnie Studencki Festiwal Piosenki) jego kompozycję "Karuzela z madonnami" śpiewała Ewa Demarczyk. W 1963 roku razem z "Piwnicą pod Baranami" wystąpił na I Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu, gdzie otrzymał Nagrodę Specjalną. Jego piosenki literackie wykonywali m.in.: Ewa Demarczyk, Halina Wyrodek, Anna Szałapak, Mieczysław Święcicki, Tadeusz Kwinta i Miki Obłoński. Jego najsłynniejszymi pieśniami pozostają: "Karuzela z madonnami", "Tomaszów", "Pocałunki", "Grande Valse Brillante", "Wiersze wojenne", "Konie Apokalipsy", "Ta nasza młodość", "Czarne anioły", "Groszki i róże", "Jęczmienny łan" i "Przychodzimy, odchodzimy".
Od początku swojej drogi twórczej współpracuje z teatrem. Zadebiutował w 1959 roku muzyką do sztuki "Widok z mostu" Arthura Millera w reżyserii Jerzego Golińskiego w Teatrze im. Juliusza Słowackiego. Od 1963 roku nieformalnie związany z Teatrem Starym w Krakowie, dla którego napisał dużo ważnych partytur, z "Nocą listopadową" i "Wyzwoleniem" na czele. Tworzył muzykę do spektakli m.in.: Konrada Swinarskiego, Zygmunta Hübnera, Andrzeja Wajdy, Jerzego Jarockiego, Tadeusza Łomnickiego, Macieja Englerta, Mikołaja Grabowskiego, Leszka Mądzika i Jerzego Szurmieja. Kilka songów ze spektaklu "Sztukmistrz z Lublina", "Grajmy Panu" i "Białe zeszyty – Oczy tej małej" w wykonaniu Anny Szałapak zaczęło robić estradową karierę jako odrębne pieśni.
Jest też twórcą muzyki do około 180 filmów fabularnych, telewizyjnych, krótkometrażowych oraz spektakli telewizyjnych. Komponował do filmów Henryka Kluby, Andrzeja Wajdy, Wojciecha Marczewskiego, Tadeusza Konwickiego, Stanisława Różewicza, Jana Jakuba Kolskiego, Márty Mészáros i Igora Mołodeckiego. W wielu filmach wykorzystano jego piosenki i muzykę.
W ostatnich latach tworzy też większe formy muzyczne: "Powstanie Warszawskie", "Wyspiański według Koniecznego", "Serce moje gram", "Litania polska" do wierszy ks. Jana Twardowskiego, "Piano Concerto", "Koncert na obój i smyczki", "Muzyka baletowa", "Kwartet smyczkowy" i "Glissando-Vibrato".
Jego dokonania muzyczne były wielokrotnie nagradzane i wyróżniane na festiwalach piosenki, teatralnych i filmowych. Wśród tych najważniejszych są: Polska Nagroda Filmowa "Orzeł", "Złote Lwy" na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych, Nagrody na Ogólnopolskich Festiwalach Teatralnych. Sam kompozytor odznaczony został m.in.: Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski i Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Jest pierwszym laureatem Nagrody "Artystyczna Gwiazda Hoborskiego".
Muzyka Zygmunta Koniecznego interpretuje poetycki tekst, wydobywa jego znaczenia, stwarza emocje. Kompozytor czyni to własnym, rozpoznawalnym "charakterem pisma", rozpoznajemy ją po kilku taktach.
Zygmunt Konieczny do dzisiaj mieszka w Krakowie, który uważa za najpiękniejsze miasto na świecie. Cały czas komponuje, obecnie głównie muzykę filmową oraz autonomiczne formy instrumentalne.
Oprac. kolażu Wojciech Morek
Tekst Hieronim Sieński
